Pankreatyna może dostarczać lipazę, amylazę i proteazy — enzymy uczestniczące w trawieniu tłuszczów, węglowodanów i białek. Sama obecność enzymów w preparacie nie opisuje jednak całej jego konstrukcji.
Znaczenie ma również forma, w jakiej pankreatyna zostaje podana.
Enzymy po połknięciu nie trafiają od razu do miejsca, w którym mają uczestniczyć w trawieniu pokarmu. Najpierw muszą przejść przez żołądek, a dopiero później docierają do jelita cienkiego. Oznacza to, że pomiędzy przyjęciem preparatu a wykorzystaniem zawartych w nim enzymów znajduje się jeszcze jeden ważny etap — transport przez przewód pokarmowy.
Jednym ze sposobów zaprojektowania takiego transportu jest zastosowanie mikrogranulatu powlekanego dojelitowo.
To właśnie ta technologia została wykorzystana w Lypovin®.
Określenie „mikrogranulat” może brzmieć jak nazwa dodatkowej substancji znajdującej się w preparacie. W rzeczywistości oznacza ono przede wszystkim sposób przygotowania pankreatyny.
Zamiast jednej masy proszku pankreatyna występuje w postaci wielu niewielkich granulek. Każda z nich stanowi mały nośnik enzymów i może zostać dodatkowo zabezpieczona odpowiednią warstwą ochronną.
W uproszczeniu wygląda to następująco:
pankreatyna
↓
podział na niewielkie granulki
↓
pokrycie granulek powłoką ochronną
↓
umieszczenie mikrogranulek w kapsułce
Warto więc rozróżnić dwa elementy produktu.
Kapsułka jest zewnętrzną formą podania.
Mikrogranulki znajdują się wewnątrz niej i to ich powierzchnia może być pokryta powłoką dojelitową.
To ważne, ponieważ samo określenie „preparat w kapsułkach” nie oznacza jeszcze, że znajdująca się wewnątrz pankreatyna została zabezpieczona przed warunkami panującymi w żołądku.
Enzymy trzustkowe są wyspecjalizowanymi cząsteczkami biologicznymi. Ich zadaniem jest uczestniczenie w rozkładzie składników pokarmowych, ale do efektywnego działania potrzebują odpowiednich warunków.
Naturalnie enzymy produkowane przez część zewnątrzwydzielniczą trzustki są kierowane do początkowego odcinka jelita cienkiego. Tam spotykają się z treścią pokarmową opuszczającą żołądek.
W przypadku enzymów podawanych doustnie sytuacja wygląda inaczej — muszą one najpierw przejść przez żołądek.
A żołądek jest środowiskiem przystosowanym do zupełnie innych zadań.
Kwaśna treść żołądkowa uczestniczy m.in. w trawieniu pokarmu, ale jednocześnie może wpływać na aktywność niektórych enzymów trzustkowych. Szczególnie istotna jest pod tym względem lipaza, której aktywność może zmniejszać się podczas ekspozycji na silnie kwaśne środowisko.
Dlatego jednym z problemów technologicznych przy projektowaniu preparatu zawierającego pankreatynę jest nie tylko:
„ile enzymów umieścić w produkcie?”
ale również:
„w jaki sposób dostarczyć możliwie dużą część tej aktywności dalej do przewodu pokarmowego?”
Badania laboratoryjne porównujące preparaty pankreatyny pokazują, że odpowiednio zaprojektowana powłoka dojelitowa może ograniczać uwalnianie enzymów w warunkach imitujących kwaśne środowisko żołądka, a następnie umożliwiać ich uwolnienie po zmianie środowiska. W jednym z badań porównujących różne preparaty pankreatyny oceniano właśnie odporność na kwas oraz uwalnianie aktywnych enzymów po zmianie pH.
Za ich produkcję odpowiada zewnątrzwydzielnicza część trzustki, a szczególnie znajdujące się w niej komórki pęcherzykowe.
Po wytworzeniu enzymy i ich prekursory trafiają do systemu przewodów trzustkowych, a następnie do dwunastnicy — początkowego odcinka jelita cienkiego. Dopiero tam spotykają się z treścią pokarmową opuszczającą żołądek.
Proces ten nie odbywa się cały czas z jednakową intensywnością. Trzustka reaguje na to, co dzieje się w przewodzie pokarmowym. Obecność składników posiłku w dwunastnicy uruchamia między innymi mechanizmy hormonalne i nerwowe zwiększające wydzielanie trzustkowe. W badaniu przeprowadzonym u psów produkty trawienia białka obecne w dwunastnicy pobudzały uwalnianie cholecystokininy, a zahamowanie jej receptorów zmniejszało wydzielanie składników soku trzustkowego.
Trzustka nie jest więc magazynem, który opróżnia się przypadkowo. Jej aktywność jest częścią precyzyjnie regulowanego procesu trawienia uruchamianego w związku z posiłkiem.
Powłoka dojelitowa działa jak czasowa bariera pomiędzy enzymami a otoczeniem przewodu pokarmowego.
Jej zadaniem nie jest zamknięcie enzymów na stałe.
Wręcz przeciwnie.
Dobrze zaprojektowana technologia powinna pogodzić dwa pozornie sprzeczne cele:
najpierw chronić
↓
później umożliwić uwolnienie.
Podczas przechodzenia przez żołądek mikrogranulka pozostaje zabezpieczona. Po przesunięciu się dalej w przewodzie pokarmowym zmieniają się warunki jej otoczenia i powłoka może stopniowo przestać pełnić funkcję ochronną.
Wtedy pankreatyna zostaje odsłonięta, a zawarte w niej enzymy mogą kontaktować się z treścią pokarmową.
Dokładny mechanizm zależności pomiędzy pH przewodu pokarmowego, właściwościami powłoki i miejscem uwalniania enzymów jest bardziej złożony. Dlatego poświęcimy mu osobny artykuł w tej kategorii.
To rozróżnienie jest szczególnie ważne przy ocenie preparatów zawierających pankreatynę.
Możemy wyobrazić sobie kapsułkę wypełnioną zwykłym proszkiem.
Po rozpuszczeniu zewnętrznej kapsułki jej zawartość uzyskuje kontakt z otoczeniem.
Możliwa jest jednak druga konstrukcja:
kapsułka
↓
wewnątrz wiele mikrogranulek
↓
każda mikrogranulka posiada własną warstwę ochronną.
W takim przypadku rozpuszczenie kapsułki nie musi oznaczać natychmiastowego odsłonięcia samej pankreatyny.
Zewnętrzna kapsułka odpowiada przede wszystkim za wygodną formę podania i zebranie określonej ilości mikrogranulek w jednej porcji.
Funkcję ochronną pełni natomiast powłoka znajdująca się bezpośrednio na mikrogranulkach.
To jeden z powodów, dla których przy porównywaniu preparatów nie należy ograniczać się do informacji:
„proszek”
lub
„kapsułka”.
Istotne jest również to, co dokładnie znajduje się wewnątrz i w jaki sposób zostało przygotowane.
Podział pankreatyny na wiele niewielkich cząstek ma jeszcze jedną ważną konsekwencję.
Po uwolnieniu z kapsułki mikrogranulki mogą rozproszyć się w treści przewodu pokarmowego, zamiast pozostawać jedną dużą strukturą.
Ma to znaczenie z prostego powodu.
Enzymy nie działają „na odległość”.
Aby uczestniczyć w trawieniu, muszą ostatecznie znaleźć się w kontakcie ze składnikami pokarmowymi, które są ich substratami:
Z tego względu w technologii preparatów enzymatycznych analizuje się nie tylko odporność powłoki, lecz również wielkość cząstek oraz możliwość ich przemieszczania i mieszania z treścią pokarmową.
Nie oznacza to jednak, że każda mniejsza granulka automatycznie będzie skuteczniejsza od większej ani że jedna forma zawsze będzie najlepsza dla każdego zwierzęcia. Znaczenie technologii trzeba oceniać razem z aktywnością enzymatyczną, dawką, sposobem podania oraz indywidualną sytuacją psa lub kota.
Różnice pomiędzy proszkiem, granulatem, mikrogranulatem i kapsułką omówimy szerzej w osobnym artykule tej kategorii.
Można łatwo dojść do wniosku, że im szczelniejsza powłoka, tym lepiej.
Nie do końca.
Gdyby warstwa ochronna była odporna przez całą drogę przez przewód pokarmowy, enzymy nie zostałyby uwolnione tam, gdzie są potrzebne.
Technologia musi więc znaleźć równowagę pomiędzy:
odpornością podczas wcześniejszego etapu drogi
a
zdolnością do późniejszego uwolnienia zawartości.
Dlatego termin „djelitowy” nie oznacza po prostu „bardzo mocno zabezpieczony”.
Oznacza konstrukcję zaprojektowaną tak, aby właściwości otoczenia przewodu pokarmowego wpływały na zachowanie powłoki.
Badania nad różnymi preparatami pankreatyny pokazują, że formulacje mogą różnić się zarówno odpornością na kwaśne środowisko, jak i szybkością późniejszego uwalniania enzymów. To oznacza, że sama informacja o obecności powłoki nie opisuje jeszcze wszystkich właściwości technologicznych produktu.
To kolejne ważne rozróżnienie.
Powłoka dojelitowa nie tworzy dodatkowych enzymów.
Jej rolą jest stworzenie warunków sprzyjających zachowaniu i dostarczeniu aktywności, która została wcześniej umieszczona w preparacie.
Dlatego przy ocenie produktu należy rozdzielić dwa pytania.
Pierwsze:
jaką aktywność enzymatyczną dostarcza preparat?
Drugie:
w jakiej formie ta aktywność jest dostarczana?
Można mieć dużą ilość pankreatyny o określonej aktywności, ale technologia jej podania nadal pozostaje osobnym parametrem produktu.
I odwrotnie — zaawansowana forma technologiczna nie zastąpi odpowiedniej ilości aktywnych enzymów.
Z punktu widzenia konstrukcji preparatu te dwie cechy powinny więc działać razem:
AKTYWNOŚĆ ENZYMATYCZNA
SPOSÓB JEJ DOSTARCZENIA
W Lypovin® zastosowano 500 mg pankreatyny w jednej kapsułce w postaci mikrogranulatu powlekanego dojelitowo.
Jedna kapsułka dostarcza aktywność enzymatyczną na poziomie:
Założeniem takiej konstrukcji jest połączenie dwóch elementów.
Pierwszym jest wysoka aktywność enzymatyczna pankreatyny.
Drugim — technologia jej dostarczenia, której zadaniem jest ograniczenie niekorzystnego kontaktu enzymów z kwaśnym środowiskiem na wcześniejszym etapie przechodzenia przez przewód pokarmowy i umożliwienie ich późniejszego uwolnienia.
Dlatego w przypadku Lypovinu określenie „mikrogranulat dojelitowy” nie jest nazwą dodatkowego składnika ani elementem dekoracyjnym receptury.
Opisuje sposób przygotowania najważniejszego składnika preparatu — pankreatyny.
Przejdź do sklepu Pro Salute i wybierz preparat oparty na wysokoaktywnych enzymach trzustkowych wspierających prawidłowe trawienie i wykorzystanie pokarmu.
